أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

351

قانون ( فارسى )

رگ‌زنى و خون كشيدن زياد از حدّ لازم ورم طحال را بيشتر مىكند . فصل پاييز ، دشمن سرسخت بيماران طحالى است . اگر ورم گرم در كبد بوده و به ورم سخت تبديل شده است در سرآغاز ، روىآورهاى ورم گرم پديد آيند كه بعدا از بين مىروند و روىآورهاى ورم سخت جانشين مىشوند . بسيار اتفاق مىافتد كه طحال خودبه‌خود يا از اثر علاج تقويت‌بخش نيرو مىگيرد و بر تمامى مادهء بدجنس خرابكار - كه در او جمع آمده است - چيرگى يابد و به صورت دردى و ته‌نشين آن را از طريق مدفوع بيرون مىدهد و ماده به صورت ته‌نشين روغن زيتون مانند درمىآيد . - چگونه بدانيم كه ورم در كبد نيست و در طحال است ؟ - در معاينه معلوم مىشود ، اگر نشانى از بيماريهاى كبد نيست ، امّا طحال درد دارد ، و از اثر ورم به زبونى و پژمردگى رسيده است ، معلوم مىشود كه ورم در طحال است و كبد دخالتى ندارد . اگر ورم طحال ، سردمزاج بلغمى باشد ، اولا نشانيهاى عمومى ورم آشكار است . ثانيا : 1 - در لمس كردن ، طحال نرم است . 2 - رنگ رخسار بيمار سپيد است كه كمى سياهى در آن پيداست . به‌طور كلّى بيماران طحال بيشتر از حالت سلامت اشتهاى خوراك دارند ، بسيار به زحمت مىتوانند قى كنند ، اكثرا شكمشان قبض است و براى اسهال شدن يا قى كردن نياز به داروهاى بسيار قوى و تأثيربخش دارند . فصل پنجم علاج ورم گرم طحال روش علاج ورم گرم طحال تقريبا همان است كه براى ورم گرم كبد گفتيم و تنها در استعمال دارو بايد دو نكته مراعات شوند : يك : زياد مقيّد مباش كه دارو بايد گيرنده يا همراه داروى گيرنده باشد . دو : احتياط كن ! داروى معالج ، زياد از حد و به شدّت گرمىبخش نباشد ؛ مبادا مادهء ورم به غلظت درآيد و ورم سخت گردد ؛ زيرا در اين حالت كبد نيز هم مزاج طحال است و هر دو استعداد كامل دارند كه ورم گرم در آنها به ورم سخت تبديل شود . اما بايد همراه داروى علاج ورم گرم طحال ، داروى تقسيم‌كنندهء مادهء ورم با اندكى حرارت‌بخشى باشد . حرارت و گيرندگى دارو هميشه بايد به اعتدال ( نه بسيار گرمىبخش و گيرنده و نه كمتر از حالت بايسته گيرنده و گرمىبخش ) باشد . در عين حال اندكى سردىبخشى - كه از حالت اعتدال خارج نباشد - در دارو بگنجد . مثلا : زاج بلورى خوب است . اين را نيز بدان ! كه سركه در داروهاى علاج بيماريهاى طحال بدون استثنا بسيار كارى و وارد است . بايد هر علاجى را و هر دارويى را كه در اين زمينه مىدانى به كار ببرى . اولا از رگ زدن شروع كن ، شاهرگ دست را بزن و خون كافى بكش ! بعد از پاكسازى از راه